De demonstratie was georganiseerd door iemand die online bekendstaat als “Els Rechts”, met toespraken vanaf een podium en een reguliere groep betogers die hun mening wilden horen. Het begon vreedzaam, maar niet lang daarna splitste zich een groep van naar schatting 1.200 mensen af. Deze groep bestond deels uit zwartgeklede personen, sommigen met gezichtsbedekking, die zich in geweld uitten: ze bezetten de A12, bekogelden agenten en stichten vernielingen.
Politie meldde dat agenten geconfronteerd werden met herhaalde aanvallen op verschillende plekken tegelijk. Er werden onder andere glas en stenen gegooid, en een aantal politievoertuigen ging in vlammen op. Nadat de rellen over het centrum verspreidden, probeerden sommigen het terrein van het Binnenhof binnen te dringen en richtten schade aan bij het D66-partijbureau.
De Haagse politie had ingecalculeerd dat ongeregeldheden mogelijk zouden zijn. Ze zetten middelen in zoals waterkanonnen en traangas. De hoofdcommissaris zei dat het geweld “ongekend” was gezien de schaal en de gerichte aanvallen.
Alleen zijn er diverse beelden naar buiten gekomen waarbij ROMEO’s (undercoveragenten van de politie, die in burgerkleding tussen menigtes opereren) zelf betrokken zijn en veroorzakers zijn voor sommige charges van de politie. Wanneer dit ook daadwerkelijk blijkt te zijn, dan zijn de optredens van de politie niet gerechtigd en zijn ze zelf schuldig voor het zo ver uit te hand laten lopen van de situatie.
In totaal zijn 37 mensen gearresteerd, van wie 27 nog vastzitten. Van de aangehoudenen zijn zes minderjarigen. Tien verdachten zijn huiswaarts gezonden, maar blijven wel vervolgd worden, aldus de politie.
Van de 37 moeten veertien van hen zich binnenkort voor de rechter verantwoorden. De rechtbank heeft inmiddels taakstraffen en boetes opgelegd aan enkele relschoppers.
Analisten signaleren dat de groep die zich afsplitste niet enkel uit traditionele demonstranten bestond. Er werd een mengelmoes gezien van voetbalhooligans, rechts-extremisten en relschoppers. Experts noemen het “explíciet extreemrechts” geweld dat vrij zichtbaar was. Het gebruik van symboliek (zoals Prinsenvlaggen, neonazistische slogans en stickers van extreemrechtse organisaties) stond in contrast met wat men verwacht bij een puur politiek protest.
Een onderzoeker stelde dat de sfeer soms leek op voetbalrellen, waarbij relschoppers bewust de politie benaderden en aanvalsgedrag coördineerden. Sommigen riepen dat ze “het werk van Hitler” wilden afmaken, uitspraken die verre van louter provocerend zijn.
Dat Antifa of tegendemonstranten erbij waren blijkt niet aannemelijk, zeggen experts die ter plekke waren.
In de Tweede Kamer zijn kritische vragen gesteld over de rol van ministerie en kabinet. D66 vroeg zich af waarom het kabinet zich vaag opstelt over de motieven van de daders. Minister Van Oosten noemde de beelden “Nederland onwaardig” en zei dat de demonstratie misbruikt werd door relschoppers, maar hij liet de motieven over aan politie, OM en rechtbank.
De rellen hebben ook het debat over veiligheid, migrantenaantallen en integratie opnieuw op scherp gezet. De politiek wordt aangespoord om niet alleen te praten, maar ook concrete maatregelen te nemen om spanningen te verminderen en polarisatie tegen te gaan.
Je hebt nu een overzicht van wat er zaterdag in Den Haag gebeurde: een ogenschijnlijk politieke demonstratie die kantelde door de inbreng van groepen met een gewelddadige agenda. De arrestaties, de samenstelling van de groep, en de politieke nasleep tonen dat het onderwerp asielbeleid niet los staat van maatschappelijke spanningen.
Als je wil, kan ik je verder helpen door wat dieper in te gaan op de achtergrond van zulke protesten, welke tips er zijn voor veilig demonstreren of wat experts nu adviseren voor de toekomst. Wil je dat ik daarop doorga?
